Τεράστια πλήθη διαδηλωτών κατέκλυσαν την Τεχεράνη και δεκάδες ακόμη πόλεις του Ιράν, σε μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών κατά του θεοκρατικού καθεστώτος. Οι διαδηλώσεις, που συνεχίζονται για 12η ημέρα, έχουν πυροδοτηθεί από την κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος και συνοδεύονται από αιματηρή καταστολή, συλλήψεις χιλιάδων πολιτών και
γενικευμένη διακοπή του διαδικτύου.Συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη και κάλεσμα Πάχλαβι
Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το BBC Persian και διεθνή πρακτορεία δείχνουν χιλιάδες διαδηλωτές στην Τεχεράνη και στη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, να φωνάζουν συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ζητώντας την ανατροπή του.
Στα πλάνα ακούγονται επίσης συνθήματα υπέρ της επιστροφής του Ρεζά Παχλαβί, γιου του τελευταίου σάχη του Ιράν, ο οποίος από την εξορία κάλεσε τους υποστηρικτές του να βγουν μαζικά στους δρόμους.
Στο Γκοργκάν, στα βόρεια της χώρας, διαδηλωτές εισέβαλαν στην έδρα του κυβερνήτη και έβαλαν φωτιά στο κτίριο. Βίντεο από τον εμπρησμό του κτιρίου κάνει τον γύρο του Διαδικτύου, με τις φλόγες να έχουν τυλίξει τις κυβερνητικές εγκαταστάσεις.
Αστυνομικά οχήματα έχουν καεί σε πολλές πόλεις. Στο Ισφαχάν, διαδηλωτές πυρπόλησαν το κτίριο της κρατικής ραδιοτηλεόρασης.
Νεκροί, τραυματίες και χιλιάδες συλλήψεις
Σύμφωνα με την αμερικανική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA), τουλάχιστον 34 διαδηλωτές – ανάμεσά τους πέντε παιδιά – έχουν σκοτωθεί, ενώ οκτώ μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους. Παράλληλα, περισσότεροι από 2.270 διαδηλωτές έχουν συλληφθεί.
Ακόμη βαρύτερο απολογισμό δίνει η νορβηγική οργάνωση Iran Human Rights (IHR), η οποία κάνει λόγο για τουλάχιστον 45 νεκρούς διαδηλωτές, εκ των οποίων οκτώ ανήλικοι. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Τετάρτη ήταν η πιο αιματηρή ημέρα, με 13 επιβεβαιωμένους θανάτους.
Καταγγελίες για πυρά και επιδρομές σε νοσοκομεία
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας ότι κάνουν χρήση πραγματικών πυρών κατά διαδηλωτών και παρευρισκομένων. Η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει «παράνομη χρήση βίας», ενώ αναφέρει ακόμη και επιδρομές σε νοσοκομεία για τη σύλληψη τραυματισμένων διαδηλωτών.
Σύμφωνα με την IHR, γυναίκα διαδηλώτρια δέχθηκε πυροβολισμό απευθείας στο μάτι κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας στην πόλη Αμπαντάν.
Γενικευμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο
Η οργάνωση NetBlocks ανέφερε ότι το Ιράν βρίσκεται σε καθεστώς γενικευμένης διακοπής του διαδικτύου, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, αποσκοπεί στον περιορισμό της πληροφόρησης και της μετάδοσης εικόνων από τις διαδηλώσεις.
Ο Ρεζά Παχλαβί είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι οι αρχές ενδέχεται να διακόψουν την πρόσβαση στο διαδίκτυο για να αποτρέψουν τη διαρροή πληροφοριών στο εξωτερικό.
Διεθνείς αντιδράσεις και απειλές Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον θα αντιδράσει «πολύ σκληρά» εάν οι ιρανικές αρχές «αρχίσουν να σκοτώνουν πολίτες».
Παράλληλα, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών καταδίκασε τη «δυσανάλογη χρήση βίας», ενώ ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κάλεσε σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», τονίζοντας ότι «η βία και ο εξαναγκασμός πρέπει να αποφεύγονται».
Πώς ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, όταν έμποροι στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης κατέβασαν ρολά σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης, μετά την κατάρρευση του ριάλ σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η απόφαση της κεντρικής τράπεζας να καταργήσει την παροχή φθηνότερων δολαρίων σε ορισμένους εισαγωγείς προκάλεσε εκτόξευση των τιμών βασικών αγαθών, όπως το λάδι και το κοτόπουλο, οδηγώντας σε γενικευμένη κοινωνική έκρηξη.
Η μεγαλύτερη εξέγερση μετά το 2022
Οι τρέχουσες διαδηλώσεις θεωρούνται οι μεγαλύτερες από το κύμα κινητοποιήσεων του 2022–2023, που είχε ξεσπάσει μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί υπό κράτηση της αστυνομίας ηθών.
Σύμφωνα με οργανώσεις δικαιωμάτων, διαδηλώσεις έχουν καταγραφεί σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις σε όλες τις 31 επαρχίες της χώρας, με το κίνημα να επεκτείνεται σε πανεπιστήμια και σχολές, οδηγώντας ακόμη και σε αναβολή εξετάσεων σε μεγάλα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Τεχεράνης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου