Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

Οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ στην εποχή των γεωπολιτικών αλλαγών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω έκθεσης του Ευρωκοινοβουλίου μιλάει διπλωματικά για τη σχέση της με τις ΗΠΑ που αυτή τη στιγμή, κακά τα ψέματα, είναι κρίσιμη για την ασφάλεια και τον ρόλο της γηραιάς ηπείρου παγκοσμίως!

Η έκθεση είναι ή… ήταν να ψηφιστεί την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026 στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο με τίτλο «REPORT on EU-US political relations» και τη

συνέταξε ο ευρωβουλευτής Michał Szczerba (ΕΛΚ/Πολωνία), ως μόνιμος εισηγητής για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ. Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων την υιοθέτησε τον Δεκέμβριο 2025 και τώρα πηγαίνει ή… πήγαινε για τελική ψήφο.

Κύρια σημεία της έκθεσης με απλά λόγια και όχι με τις γνωστές γραφειοκρατικές και γενικόλογες αναφορές της ΕΕ είναι ότι η σχέση  αυτή βασίζεται σε κοινές αξίες όπως δημοκρατία, ελευθερία, ανθρώπινα δικαιώματα που σαφώς είναι απαραίτητες για την παγκόσμια σταθερότητα. Επίσης ότι πρέπει να ενισχυθεί ο διάλογος σε θέματα ασφάλειας, άμυνας, εμπορίου, τεχνολογίας και… παγκόσμιων απειλών. “Η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο ικανή να δράσει μόνη της, ειδικά σε περίοδο αλλαγών στην αμερικανική πολιτική, όμως χωρίς απομάκρυνση από τις ΗΠΑ, αλλά μεγαλύτερη ευθύνη της Ευρώπης για την ασφάλειά της. Το δε ΝΑΤΟ παραμένει ο βασικός πυλώνας της διατλαντικής ασφάλειας, οι ΗΠΑ έχουν κεντρικό ρόλο, αλλά χρειάζεται δικαιότερη κατανομή βαρών και η Ευρώπη να αναλάβει περισσότερα για την άμυνά της, με ευρωπαϊκό πυλώνα συμβατό με τη συμμαχία”

REPORT on EU-US Political Relations*

Όσο για τον πόλεμο στην Ουκρανία η έκθεση μιλάει για… αταλάντευτη υποστήριξη με όπλα, κυρώσεις στη Ρωσία και χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών για ανοικοδόμηση. “Οποιαδήποτε ειρήνη πρέπει να είναι δίκαιη και βιώσιμη, με πλήρη σεβασμό στην κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα. Μόνο το Κιέβο αποφασίζει τους όρους ενώ ΕΕ και Ουκρανία δεν αποκλείονται από συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια”. Να θυμίσουμε ότι η  σχέση ΕΕ-ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη -προς το παρόν- παγκοσμίως και ο εισηγητής της έκθεσης προς ψήφιση προτείνει αφαίρεση δασμών και εμποδίων με αναφορά σε συμφωνία του 2025 για δασμούς. Η δε ΕΕ πρέπει να… μειώσει εξαρτήσεις από αυταρχικά καθεστώτα (;), ενώ για τις παγκόσμιες απειλές θέτει την κοινή αντιμετώπιση Ρωσίας, Κίνας, Ιράν, Βόρειας Κορέας, υβριδικών απειλών π.χ. παραπληροφόρηση, κυβερνοεπιθέσεις, τρομοκρατίας και κλιματικής αλλαγής. Τέλος η έκθεση τονίζει ότι η συνεργασία ωφελεί και τις δύο πλευρές, αλλά η ΕΕ πρέπει να χτίσει δικές της ικανότητες για να είναι πιο αξιόπιστος εταίρος. (*Εδώ ολόκληρη η έκθεση: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2025-0250_EN.html).

Έπιασε ψιλόβροχο και το πάει για… καταιγίδα;

Υπάρχουν βέβαια κάποια… θεματάκια για την ΕΕ, με τις συνδρομές των χωρών μελών του ΝΑΤΟ σε αμυντικές δαπάνες. Είναι σαν να λεει η ΕΕ «θέλουμε ισότητα» ενώ εδώ και δεκαετίες επαναπαύεται  στην αμερικανική ομπρέλα.

 Η «στρατηγική αυτονομία» της συγκεκριμένης έκθεσης μάλλον είναι ακόμη μία ευχή αφού δεν υπάρχει ενιαίος ευρωπαϊκός στρατός, δεν υπάρχει κοινή εξωτερική πολιτική και οι αμυντικές βιομηχανίες είναι κατακερματισμένες. Όσο για την αταλάντευτη γραμμή, αυτή  μπορεί να παρατείνει τον πόλεμο αντί να τον τερματίσει. 

Η έκθεση απορρίπτει εκ των προτέρων οποιαδήποτε διαπραγμάτευση που θα περιλαμβάνει παραχωρήσεις και αυτό μπορεί να αφήσει την Ευρώπη εκτεθειμένη αν οι ΗΠΑ αλλάξουν -πάλι- πολιτική. Η πολύ «ευρωπαϊκή διπλωματική γλώσσα» της έκθεσης προς ψήφιση μάλλον θολώνει την κατάσταση που είναι ήδη… θολωμένη αλλά πολιτικοι αναλυτές ισχυρίζονται ότι  δεν είναι αντιαμερικανική αλλά ίσως γίνει προσεχώς

Ευρωπαϊκή αυτονομία με… αμερικανική ηγεσία;

Υπάρχει και μια άλλη οπτική που κερδίζει έδαφος σε αντιΝΑΤΟικούς κύκλους που υποστηρίζει ότι με τον Τραμπ και τις πρόσφατες κινήσεις του σε δασμούς, αποχωρήσεις από διεθνείς οργανισμούς, ακόμα και επεμβάσεις σε Βενεζουέλα ή απειλές για Γροιλανδία η κατάσταση είναι «τοξική» και μη αναστρέψιμη. Για παράδειγμα, στη Γαλλία το κόμμα του Mélenchon κατέθεσε πρόταση στη Βουλή για σταδιακή έξοδο από το ΝΑΤΟ. Από την άλλη πλευρά σε ευρωσκεπτικιστικούς κύκλους η κριτική είναι ότι η έκθεση είναι πολύ αντι-ρωσική και πολύ εξαρτημένη από την αμερικανική γραμμή, ενώ αγνοεί την πραγματικότητα, αφού η αταλάντευτη στήριξη στην Ουκρανία με «δίκαιη ειρήνη μόνο με πλήρη εδαφική ακεραιότητα» είναι μη ρεαλιστική.

 Η Ευρώπη, εκτιμούν, στο τέλος θα μείνει μόνη της να πληρώνει τον λογαριασμό αν οι ΗΠΑ αποσυρθούν και καλύτερα να διαπραγματευτεί απευθείας με τη Ρωσία για ενέργεια και ασφάλεια, αντί να χτίζει «ευρωπαϊκό πυλώνα» που ούτως ή άλλως δεν λειτουργεί λόγω διαφωνιών μεταξύ μελών.

Μία ακόμη… ζύμωση

Αν τελικά η έκθεση “REPORT on EU-US political relations” δεν ψηφιστεί στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 21 Ιανουαρίου 2026, δεν θα υιοθετηθεί επίσημα. Τέτοιες εκθέσεις είναι μη δεσμευτικές και λειτουργούν ως συστάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και άλλους φορείς, χωρίς νομική ισχύ. Σε αυτή η διαδικασία τερματίζεται εκεί. 

Το ευρωκοινοβούλιο μπορεί να επιστρέψει το θέμα στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων για επανεξέταση ή τροποποιήσεις, ή να το αγνοήσει και να προχωρήσει σε νέα πρωτοβουλία αργότερα. Επίσης δεν θα προκύψουν άμεσες αλλαγές σε πολιτικές ΕΕ-ΗΠΑ αφού η έκθεση δεν είναι νομοθετική. Ωστόσο, η μη υιοθέτηση μπορεί να σηματοδοτήσει διαφωνίες εντός του Κοινοβουλίου π.χ. από αριστερά ή δεξιά, να αποδυναμώσει την επιρροή της ΕΕ σε διατλαντικές σχέσεις και να αφήσει την Επιτροπή χωρίς επίσημη καθοδήγηση από το Κοινοβούλιο…


theopinion.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου