Γιατί η Ιαπωνία, με δημόσιο χρέος στο 236,7% δεν κινδυνεύει με χρεοκοπία, ενώ η Γαλλία, με δημόσιο χρέος στο 113% κινδυνεύει;
Απλούστατα, επειδή η Γαλλία δεν έχει ούτε δικό της νόμισμα, ούτε δική της κεντρική τράπεζα – ενώ η μοίρα όποιας χώρας της Ευρωζώνης αντιμετωπίσει οικονομικά προβλήματα, είναι η μοίρα της Ελλάδας. Δηλαδή μία οδύνη δίχως τέλος, αντί ένα οδυνηρό τέλος – η κυλιόμενη χρεοκοπία που βιώνουν οι Έλληνες τα τελευταία 15 χρόνια, ενώ θα συνεχισθεί για πολλές ακόμη δεκαετίες.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας είναι πολύ ανησυχητική – ενώ η Βουλή της ενέκρινε οριακά τον προϋπολογισμό του 2026, με τη βοήθεια μίας παραχώρησης προς την αριστερά.
Δηλαδή, την αύξηση των δαπανών για την Υγεία κατά 3%, αντί για 2% – κάτι που φυσικά δεν θα βοηθήσει στον περιορισμό των ελλειμμάτων της (-5,8% το 2024), λόγω των οποίων δανείζεται ακριβά (3,56% τα δεκαετή ομόλογα, 3,48% η Ελλάδα).
Ορισμένοι βέβαια, συγκρίνοντας το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ως προς το ΑΕΠ της (113% το 2024) με αυτό της Ιαπωνίας (236,7%), χωρίς να κινδυνεύει η Ιαπωνία με χρεοκοπία, ισχυρίζονται πως η Γαλλία έχει πολύ χρόνο στη διάθεση της για να σταθεροποιηθεί δημοσιονομικά – κάτι που όμως είναι παραπλανητικό.
Ειδικότερα, μπορεί μεν το ακαθάριστο χρέος της Ιαπωνίας να είναι στο 236,7% του ΑΕΠ της, αλλά το καθαρό είναι πολύ χαμηλότερο – στο 78%, επειδή η χώρα δεν είναι μόνο ένας μεγάλος οφειλέτης, αλλά και ένας σημαντικός πιστωτής. Για παράδειγμα, είναι πια ο μεγαλύτερος δανειστής των ΗΠΑ – κατέχοντας αμερικανικά ομόλογα αξίας περί το 1,19 τρις $.
Εκτός αυτού, οι οφειλές της αποτελούνται κυρίως από χαμηλότοκα χρηματοπιστωτικά «προϊόντα», όπως από τραπεζικά αποθεματικά και από κρατικά ομόλογα – ενώ ένα μεγάλο μέρος των περιουσιακών της στοιχείων είναι τοποθετημένο σε επενδύσεις υψηλής απόδοσης, όπως σε εγχώριες και ξένες μετοχές, καθώς επίσης σε διεθνή ομόλογα. Στην ουσία, η Ιαπωνία λειτουργεί ως μία τράπεζα που βελτιστοποιεί επιδέξια τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις της – όπως επίσης η Ελβετία.
Επιπλέον, η Ιαπωνία έχει αναχρηματοδοτηθεί πολύ φθηνά τα τελευταία τριάντα χρόνια – αφού το βασικό επιτόκιο της κεντρικής της τράπεζας, από την οποία χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό (σχεδόν 50%), μειώθηκε στο 0% στα μέσα της δεκαετίας του 1990, έχοντας έκτοτε μεταβληθεί ελάχιστα. Μόνο κατά τη διάρκεια της απότομης αύξησης του πληθωρισμού μετά την κρίση του COVID-19, η κεντρική τράπεζα της αύξησε το επιτόκιο – ελάχιστα όμως.
Ως εκ τούτου, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους της Ιαπωνίας είναι εξαιρετικά χαμηλό – μόλις στο 1,5% περίπου του ΑΕΠ της (άνω του 3% στην Ελλάδα, παρά το φθηνό δανεισμό της από την ΕΕ). Γιατί;
Επειδή το 50% περίπου του δημοσίου χρέους της κατέχεται από την κεντρική της τράπεζα – γεγονός που σημαίνει ότι, η κυβέρνηση καταβάλλει μεν τους τόκους στην κεντρική τράπεζα, αλλά λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος τους πίσω (από την κεντρική τράπεζα).
Από την άλλη πλευρά, το καθαρό χρέος της Γαλλίατους τόκους στην κεντρική τράπεζα, αλλά λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος τους πίσω (από την κεντρική τράπεζα).ς είναι μόνο ελαφρά χαμηλότερο από το ακαθάριστο χρέος – περίπου στο 100%*. Μπορεί δε η Γαλλία να εκμεταλλεύτηκε την περίοδο των χαμηλών επιτοκίων για να αναχρηματοδοτηθεί φθηνότερα, αλλά το «παράθυρο ευκαιρίας» της ήταν χρονικά το μισό, σε σχέση με την Ιαπωνία.
Επιπλέον, η ΕΚΤ κατέχει πολύ μικρότερο μερίδιο γαλλικών κρατικών ομολόγων, από ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας ιαπωνικά κρατικά ομόλογα – ενώ οι περισσότεροι πιστωτές της Γαλλίας είναι ξένοι, σε αντίθεση με την Ιαπωνία, ένα μεγάλο μέρος του εθνικού χρέους της οποίας κατέχεται από εγχώριες τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία.
Είναι δηλαδή εσωτερικό χρέος και όχι εξωτερικό – ενώ μία χώρα χρεοκοπεί κυρίως από το εξωτερικό της χρέος.
Τέλος, η Ιαπωνία έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα που έχασε η Γαλλία όταν υιοθέτησε το ευρώ – το ότι μπορεί να δανείζεται στο δικό της νόμισμα, στο γεν.
Ειδικότερα, μπορεί μεν το ευρώ να είναι το νόμισμα που κυκλοφορεί στη Γαλλία, αλλά από οικονομικής πλευράς είναι ξένο νόμισμα – επειδή η κεντρική τράπεζα που το εκδίδει, είναι υπεύθυνη για ολόκληρη την Ευρωζώνη και όχι μόνο για τη Γαλλία.
Μία χώρα δε μέλος μίας νομισματικής ένωσης διαθέτει τότε μόνο πλήρη νομισματική κυριαρχία, όταν η ένωση είναι επιπλέον πολιτική, τραπεζική και δημοσιονομική – όχι μόνο νομισματική, όπως συμβαίνει με την Ευρωζώνη.
Στην ουσία λοιπόν η Γαλλία δεν έχει ούτε δικό της νόμισμα, ούτε δική της κεντρική τράπεζα, όπως η Ιαπωνία – ενώ εάν αντιμετωπίσει πρόβλημα, θα επέμβει μεν η ΕΚΤ, αλλά μόνο έως ένα ορισμένο σημείο και όχι απεριόριστα, όπως η Τράπεζα της Ιαπωνίας.
Επίλογος
Ολοκληρώνοντας, φαίνεται καθαρά πως όταν μία χώρα μέλος μίας ατελούς ένωσης, όπως η Ευρωζώνη, αντιμετωπίσει οικονομικό πρόβλημα, είναι πια καταδικασμένη – ακόμη και εάν είναι ισχυρή, με μεγάλη παραγωγική βάση και σημαντικές εταιρίες, όπως η Γαλλία.
Πολύ περισσότερο εάν η ισχυρότερη οικονομικά χώρα της ένωσης, όπως η Γερμανία στην ΟΝΕ, η οποία καθορίζει ακόμη και τον πληθωρισμό των άλλων κρατών (ανάλυση), ακολουθεί μία δική της πορεία χωρίς να σέβεται τους κανόνες – εν προκειμένω, με μεγάλα εξωτερικά πλεονάσματα εις βάρος των εταίρων της, μέσω του μισθολογικού ντάμπινγκ (ανάλυση) και της πολιτικής της φτωχοποίησης του γείτονα (ανάλυση).
Αγροτικά μπλόκα πρόσφατα στη Γαλλία
Στα πλαίσια αυτά, η Γαλλία έχει ήδη υποχρεωθεί σε μία πολιτική λιτότητας, λόγω της οποίας δεν μπορεί να αυξήσει το ρυθμό ανάπτυξης της – με αποτέλεσμα να συνεχίσει να αυξάνεται το χρέος ως προς το ΑΕΠ της, να μειώνεται η ανταγωνιστικότητα της, ανάλογα οι μισθοί των εργαζομένων της κοκ., με τελικό αποτέλεσμα τις κοινωνικές αναταραχές και την πολιτική αστάθεια που επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την οικονομία της.
Μπορεί τώρα η Ελλάδα να δανείζεται χαμηλότερα από τη Γαλλία και να θεωρείται ότι ξεπέρασε την κρίση, αλλά ασφαλώς δεν ισχύει, ενώ τα ανταλλάγματα που έχει προσφέρει είναι τεράστια – όπως το αγγλικό δίκαιο στα ομόλογα της, η υποθήκευση της για 99 χρόνια με το PSI, το ξεπούλημα των δημοσίων περιουσιακών της στοιχείων μέσω του Υπερταμείου των ξένων (ανάλυση), η απώλεια του ελέγχου της φορολογικής της αρχής (ανάλυση), οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί της ιδιωτικής περιουσίας, η κυλιόμενη χρεοκοπία που βιώνει (ανάλυση), το κατάντημα της στην τελευταία θέση της ΕΕ στους πραγματικούς μισθούς κοκ.
Προφανώς όλα αυτά μάλλον δεν θα τα ανεχθούν οι Γάλλοι, ως αντάλλαγμα της επιβίωσης τους, όπως οι Έλληνες – οπότε το μέλλον της χώρας, αλλά και της Ευρωζώνης λόγω του μεγέθους της Γαλλίας, είναι εξαιρετικά αβέβαια.
*Σημείωση: Η καθαρή επενδυτική θέση της Ελλάδας στο δεύτερο τρίμηνο του 2025 ήταν -338,939 δις € (πηγή) – ή στο 143% του πληθωριστικού ΑΕΠ της των περίπου 237 δις €.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου