Για γενιές ολόκληρες, η οικονομική σοφία μεταδόθηκε σχεδόν ως ηθικός κανόνας: μείνετε μακριά από το χρέος. Η ιδέα της οικονομικής ανεξαρτησίας συνδέθηκε με την απουσία υποχρεώσεων, με την αυτάρκεια, με τη δυνατότητα να ζει κανείς χωρίς να οφείλει σε κανέναν. Το χρέος παρουσιάστηκε ως αναγκαίο κακό, μια προσωρινή λύση σε μια δύσκολη στιγμή, αλλά ποτέ ως
επιθυμητή κατάσταση.Και όμως, όσο κανείς ανεβαίνει στην πυραμίδα του πλούτου, τόσο περισσότερο αυτή η αρχή φαίνεται να αντιστρέφεται.
Οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο όχι μόνο δεν αποφεύγουν το χρέος, αλλά το διατηρούν συστηματικά. Δεν το κάνουν από ανάγκη, αλλά από επιλογή. Το χρέος, για εκείνους, δεν αποτελεί ένδειξη οικονομικής αδυναμίας. Είναι ένα εργαλείο διατήρησης και επέκτασης της ισχύος τους.
Η αντίφαση αυτή δεν είναι τυχαία. Είναι ενσωματωμένη στον τρόπο που λειτουργεί το σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η αυτοκρατορία του Έλον Μασκ και η δύναμη του δανεισμού
Όταν ο Έλον Μασκ αποφάσισε να εξαγοράσει την πλατφόρμα Twitter, σε μια συμφωνία που έφτασε τα 44 δισεκατομμύρια δολάρια, πολλοί υπέθεσαν ότι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο θα χρησιμοποιούσε την τεράστια προσωπική του περιουσία για να χρηματοδοτήσει την εξαγορά. Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική.
Αντί να ρευστοποιήσει μεγάλο μέρος των μετοχών του στην Tesla, επέλεξε να δανειστεί. Χρησιμοποίησε τις μετοχές του ως εγγύηση για να εξασφαλίσει δάνεια δισεκατομμυρίων, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο των περιουσιακών του στοιχείων.
Η επιλογή αυτή δεν ήταν απλώς θέμα ευκολίας. Ήταν στρατηγική.
Αν είχε πουλήσει τις μετοχές του, θα είχε πληρώσει τεράστια ποσά σε φόρους επί των κεφαλαιακών κερδών. Δανειζόμενος, απέφυγε αυτή τη φορολογική επιβάρυνση. Ταυτόχρονα, οι μετοχές του παρέμειναν επενδυμένες και συνέχισαν να αυξάνονται σε αξία.
Με άλλα λόγια, το χρέος του επέτρεψε να αποκτήσει ένα νέο περιουσιακό στοιχείο χωρίς να μειώσει ουσιαστικά τον υπάρχοντα πλούτο του.
Ο Τζεφ Μπέζος και η στρατηγική της διατήρησης του πλούτου
Η περίπτωση του Τζεφ Μπέζος είναι εξίσου αποκαλυπτική. Ο ιδρυτής της Amazon έγινε ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην ιστορία όχι μέσω υψηλών κερδών, αλλά μέσω της αξίας των μετοχών του.
Το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του δεν ήταν σε μετρητά, αλλά σε συμμετοχές.
Αν ο Μπέζος πουλούσε μεγάλες ποσότητες μετοχών για να χρηματοδοτήσει τις προσωπικές του δαπάνες, θα ενεργοποιούσε τεράστιες φορολογικές υποχρεώσεις και, πιθανώς, θα επηρέαζε και την ίδια την αξία της εταιρείας.
Αντίθετα, όπως και πολλοί άλλοι δισεκατομμυριούχοι, μπορούσε να χρησιμοποιεί αυτές τις μετοχές ως εγγύηση για δανεισμό.
Έτσι αποκτούσε ρευστότητα χωρίς να πουλά. Χωρίς να φορολογείται. Χωρίς να αποδυναμώνει τη θέση του.
Ο πλούτος του παρέμενε ανέπαφος — και το χρέος λειτουργούσε ως γέφυρα προς νέες ευκαιρίες.
Το χρέος ως μηχανισμός πολλαπλασιασμού
Στον πυρήνα αυτής της πρακτικής βρίσκεται η έννοια της μόχλευσης, ενός από τους πιο ισχυρούς μηχανισμούς της σύγχρονης οικονομίας.
Η μόχλευση επιτρέπει σε έναν επενδυτή να ελέγχει περιουσιακά στοιχεία μεγαλύτερης αξίας από τα ίδια κεφάλαια που διαθέτει.
Αυτό σημαίνει ότι οι αποδόσεις δεν βασίζονται μόνο στον προσωπικό πλούτο, αλλά και στον δανεισμένο.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πλούτος μπορεί να αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι θα ήταν δυνατόν διαφορετικά.
Δεν πρόκειται για απλό δανεισμό. Πρόκειται για στρατηγική επιτάχυνσης.
Γιατί οι πλούσιοι αποφεύγουν να χρησιμοποιούν τα δικά τους χρήματα
Μπορεί να φαίνεται παράλογο, αλλά ένας από τους βασικούς κανόνες της υψηλής χρηματοοικονομικής είναι η αποφυγή της χρήσης προσωπικών κεφαλαίων όταν υπάρχει εναλλακτική.
Τα ίδια κεφάλαια έχουν κόστος ευκαιρίας. Όταν χρησιμοποιούνται, παύουν να αποδίδουν αλλού.
Ο δανεισμός επιτρέπει τη διατήρηση αυτών των κεφαλαίων σε επενδύσεις που συνεχίζουν να παράγουν αποδόσεις.
Το χρήμα δεν αντικαθίσταται. Πολλαπλασιάζεται.
Η φορολογική διάσταση που αλλάζει τα πάντα
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που το χρέος αποτελεί τόσο ισχυρό εργαλείο για τους πλούσιους είναι η φορολογική του μεταχείριση.
Σε πολλές περιπτώσεις, τα δάνεια δεν θεωρούνται εισόδημα. Δεν φορολογούνται.
Αντίθετα, η πώληση περιουσιακών στοιχείων δημιουργεί φορολογικές υποχρεώσεις.
Ο δανεισμός επιτρέπει την πρόσβαση σε ρευστότητα χωρίς την ενεργοποίηση αυτών των φόρων.
Αυτό δημιουργεί ένα σύστημα όπου ο πλούτος μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς να μειώνεται.
Η μεγάλη διαχωριστική γραμμή
Η διαφορά ανάμεσα στο χρέος των πλουσίων και στο χρέος των υπολοίπων δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθος. Βρίσκεται στη λειτουργία του.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, το χρέος χρηματοδοτεί κατανάλωση. Για τους πλούσιους, χρηματοδοτεί περιουσιακά στοιχεία. Το ένα μειώνει τον πλούτο. Το άλλο τον δημιουργεί.
Στο τέλος, το μεγαλύτερο παράδοξο είναι ότι το χρέος, το οποίο για τους περισσότερους ανθρώπους αποτελεί περιορισμό, για τους πλούσιους αποτελεί ελευθερία. Τους επιτρέπει να κινούνται ταχύτερα, να αποκτούν περισσότερα, να προστατεύουν όσα ήδη έχουν.
Το χρέος δεν είναι το αντίθετο του πλούτου. Συχνά, είναι η προϋπόθεσή του.
Και όσο αυτό το σύστημα παραμένει σε ισχύ, η διαφορά ανάμεσα σε εκείνους που χρησιμοποιούν το χρέος και σε εκείνους που το φοβούνται θα συνεχίσει να καθορίζει ποιοι γίνονται πλουσιότεροι — και ποιοι μένουν πίσω.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου