ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΙΑ ΣΙΝΑ – ΟΙ ΑΓΙΟΡΕΙΤΕΣ ΥΨΩΝΟΥΝ ΦΩΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟ «ΚΑΔΡΟ» ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ – ΒΑΡΙΕΣ ΣΚΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΝΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Ιστορική παρέμβαση για την προάσπιση του ιδιοκτησιακού, θεσμικού και μοναστικού καθεστώτος της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Θεοβαδίστου Όρους Σινά πραγματοποιεί η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους.

 Με βαρυσήμαντη επιστολή, την οποία υπογράφουν οι Αντιπρόσωποι και οι Προϊστάμενοι και των είκοσι Ιερών Μονών της Αθωνικής Πολιτείας, το Άγιον Όρος απευθύνεται στον νεοεκλεγέντα Αρχιεπίσκοπο Σινά, Φαράν και Ραϊθώ και Καθηγούμενο της Μονής Αγίας Αικατερίνης κ. Συμεών. 

Στην επιστολή, την οποία αποκάλυψε η «Ρομφαία», οι Αγιορείτες Πατέρες εκφράζουν τις θερμές συγχαρητήριες ευχές τους προς τον νέο Αρχιεπίσκοπο, καταγράφοντας παράλληλα τη βαθιά ανησυχία τους για τις πληροφορίες περί επιχειρούμενης αλλαγής στο καθεστώς του παλαίφατου μοναστηριού.


Το σχέδιο για τη «διπλή κυριότητα»

Στο επίκεντρο της αγιορείτικης παρέμβασης βρίσκονται δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία εξετάζεται η επιβολή ενός πρωτοφανούς καθεστώτος «διπλής κυριότητας».

 Βάσει του σχεδίου που φέρεται να συζητείται, η κυριότητα της Μονής Αγίας Αικατερίνης και της ιστορικής περιουσίας της θα περιέλθει στο αιγυπτιακό κράτος, ενώ στη Σιναϊτική Αδελφότητα θα απομείνει μόνο το δικαίωμα χρήσης των εγκαταστάσεων και των κτημάτων.

 Η Ιερά Κοινότητα απορρίπτει κατηγορηματικά μια τέτοια προοπτική, επισημαίνοντας ότι η κυριότητα και η χρήση αποτελούν διαφορετικά δικαιώματα και δεν μπορούν να παρουσιαστούν ως ταυτόσημα.

Οι κίνδυνοι των προσωρινών εγγυήσεων

Η μετατροπή ενός ιστορικού δικαιώματος κυριότητας σε παραχωρούμενο δικαίωμα χρήσης δεν συνιστά, κατά τους Αγιορείτες, διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος, αλλά ευθεία και ουσιαστική αλλοίωσή του, η οποία θα μπορούσε να θέσει τη Μονή και την Αδελφότητά της σε θέση εξάρτησης από τις εκάστοτε πολιτικές Αρχές. 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον κίνδυνο των προσωρινών εγγυήσεων, με την Ιερά Κοινότητα να υπογραμμίζει ότι καθεστώτα τα οποία διαμορφώθηκαν και διατηρήθηκαν επί αιώνες δεν μπορούν να προστατευθούν μέσω πρόσκαιρων παραχωρήσεων, οι οποίες εξαρτώνται από μεταβαλλόμενες πολιτικές περιστάσεις. 

Η πραγματική προστασία μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο όταν η Πολιτεία αναγνωρίζει και σέβεται τη θεσμική συνέχεια, την αυτοδιοίκηση και τα περιουσιακά δικαιώματα ενός ιστορικού μοναστικού θεσμού, καθώς οι Αγιορείτες δεν αντιμετωπίζουν την υπόθεση ως μια απλή περιουσιακή διαφορά, αλλά ως ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της ιστορικής υπόστασης της Μονής.

Ο πνευματικός δεσμός Άθω και Σινά

Στην επιστολή αναδεικνύεται ο βαθύς πνευματικός και θεσμικός δεσμός που συνδέει το Άγιον Όρος με το Θεοβάδιστο Όρος Σινά, δύο από τους ελάχιστους ζωντανούς μοναστικούς θεσμούς που διατήρησαν μέσα στους αιώνες ιδιαίτερο καθεστώς αυτοδιοίκησης, θεσμικής αυτονομίας και κατοχυρωμένων περιουσιακών δικαιωμάτων. 

Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, «δεν είναι τυχαίο ότι το Σινά έχει χαρακτηρισθεί “το Άγιον Όρος της πρώτης χιλιετίας”». 

Όπως ο Άθως αναδείχθηκε κατά τη δεύτερη χιλιετία σε κιβωτό του ορθόδοξου μοναχισμού, έτσι και το Σινά αποτελεί, ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ζωντανή μαρτυρία της ανατολικής μοναστικής παράδοσης.

Τα δικαιώματα που σεβάστηκαν οι αιώνες

Η Ιερά Κοινότητα υπενθυμίζει ότι την αυτονομία, τις κτήσεις, τα μετόχια και τα προνόμια της Μονής σεβάστηκαν επί αιώνες επικυρίαρχοι διαφορετικών θρησκευτικών και πολιτισμικών παραδόσεων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην ισλαμική και την οθωμανική έννομη τάξη, όπου μέσω φερμανίων, δικαστικών πράξεων και βακουφικών θεσμών αναγνωρίστηκαν και προστατεύθηκαν επανειλημμένα τα δικαιώματα της Σιναϊτικής Αδελφότητας. 

Το γεγονός ότι η Μονή διατήρησε το καθεστώς της μέσα από τόσες ιστορικές ανατροπές καθιστά, σύμφωνα με τους Αγιορείτες, ακόμη σοβαρότερη οποιαδήποτε σημερινή προσπάθεια περιορισμού ή αναθεώρησής του, με τη θέση του Αγίου Όρους να διατυπώνεται ξεκάθαρα: «Το ιστορικόν, μοναστικόν, θεσμικόν, νομικόν και περιουσιακόν καθεστώς της Ιεράς Μονής του Θεοβαδίστου Όρους Σινά πρέπει να παραμείνη αναλλοίωτον ως έχει, άνευ ουδεμιάς μεταβολής».

Προειδοποίηση για επικίνδυνο προηγούμενο

Η παρέμβαση της Ιεράς Κοινότητας αποκτά οικουμενική διάσταση, καθώς μια ενδεχόμενη ανατροπή του καθεστώτος της Μονής θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για τα αρχαία Πατριαρχεία, τα ιστορικά μοναστήρια και τους Ιερούς Τόπους ολόκληρης της Ανατολής. 

Καθεστώτα και δικαιώματα που διασώθηκαν επί αιώνες θα μπορούσαν στο μέλλον να τεθούν υπό αμφισβήτηση ή να μετατραπούν σε προσωρινές κρατικές παραχωρήσεις. «ό,τι εσεβάσθησαν δεκαέξι αιώνες Ιστορίας, οφείλει να παραμείνη σεβαστόν και σήμερον», τονίζει η Ιερά Κοινότητα, συμπυκνώνοντας την ουσία της παρέμβασής της. 

Ολοκληρώνοντας την επιστολή, οι Αγιορείτες Πατέρες δηλώνουν ότι θεωρούν τη δοκιμασία της Μονής Σινά δική τους δοκιμασία, εκφράζοντας την πλήρη πνευματική συμπαράστασή τους προς τη Σιναϊτική Αδελφότητα και επικαλούμενοι τις πρεσβείες της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης για την ενίσχυση του νέου Αρχιεπισκόπου κ. Συμεών.