Σε επίκεντρο μιας άνευ προηγουμένου μεταναστευτικής έκρηξης μετατράπηκε πριν από λίγα 24ωρα ο ισπανικός θύλακας της Ceuta, προκαλώντας πανικό στην Ευρώπη και αναζωπυρώνοντας τους φόβους για κατάρρευση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Αν μη τι άλλο, οι εικόνες με χιλιάδες ανθρώπους να επιχειρούν να εισέλθουν σε ευρωπαϊκό έδαφος κολυμπώντας, περνώντας από κυματοθραύστες ή επιχειρώντας να διασχίσουν τα συνοριακά περάσματα από το Μαρόκο, επαναφέρουν το εφιαλτικό σενάριο μιας νέας ανεξέλεγκτης μεταναστευτικής κρίσης.
Η ισπανική εφημερίδα «El País» κάνει λόγο για περίπου 40.000 παράνομες εισόδους, ενώ το Reuters ανεβάζει τον αριθμό ακόμη περισσότερο, κάνοντας λόγο για πάνω από 60.000 ανθρώπους που επιχείρησαν να περάσουν τα σύνορα μέσα σε μόλις ένα 24ωρο - και 59 νεκρούς.
Από την άλλη πλευρά, οι τοπικές αρχές της Ceuta μιλούν για μόλις 1.500 έως 2.000 αφίξεις μέσα σε δέκα ημέρες.
Η τεράστια αυτή απόκλιση αποκαλύπτει ότι, στις πρώτες ώρες της κρίσης, οι ισπανικές αρχές δεν διέθεταν καν ενιαίο σύστημα καταγραφής.
Ακόμη όμως και οι πιο συντηρητικές εκτιμήσεις αρκούσαν για να παραλύσει μια πόλη μόλις 84.000 κατοίκων, η οποία βρέθηκε αντιμέτωπη με πρωτοφανείς πιέσεις.
Μια πόλη μετατράπηκε σε απέραντο καταυλισμό
Η Ceuta, η μικρή ισπανική πόλη στη βόρεια ακτή της Αφρικής, αποτελεί μαζί με τη Melilla τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την αφρικανική ήπειρο.
Αυτή τη φορά όμως το κύμα δεν ήρθε σταδιακά.
Σύμφωνα με το Reuters, τεράστιες ομάδες μεταναστών ξεκίνησαν οργανωμένα από την πόλη Fnideq, επιχειρώντας να εισέλθουν μαζικά στην ισπανική επικράτεια.
Άλλοι χρησιμοποίησαν αυτοσχέδιες σχεδίες και ελαστικά για να προσεγγίσουν τον κυματοθραύστη, ενώ άλλοι κινήθηκαν κατά μήκος της ακτογραμμής ή επιχείρησαν να περάσουν από τις συνοριακές πύλες.
Οι δημοσιογράφοι της «El País» περιγράφουν εικόνες πλήρους αποδιοργάνωσης: εκατοντάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά κοιμούνταν σε πάρκα και πεζοδρόμια χωρίς τρόφιμα και νερό, ενώ τα καταστήματα και τα φαρμακεία άδειασαν μέσα σε λίγες ώρες από βασικά αγαθά και φάρμακα.
Το δράμα δεν περιορίστηκε μόνο στην ανθρωπιστική διάσταση.
Στις 30 Ιουλίου εντοπίστηκαν οι σοροί τουλάχιστον εννέα ανθρώπων, ενώ στη συνέχεια ο αριθμός των νεκρών από τις προσπάθειες να διασχίσουν κολυμπώντας τη θαλάσσια ζώνη αυξήθηκε στους 19, σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες.
Τα πτώματα εντοπίστηκαν τόσο κοντά στον κυματοθραύστη όσο και κατά μήκος της ακτής.
Οι επιχειρήσεις διάσωσης της Ισπανικής Πολιτοφυλακής και των μαροκινών αρχών δυσκολεύτηκαν σημαντικά εξαιτίας των ισχυρών ρευμάτων και της θαλασσοταραχής.
Σύμφωνα με το Associated Press, καθοριστικό ρόλο στην κλιμάκωση της κρίσης διαδραμάτισαν πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις στην Ισπανία, οι οποίες περιόρισαν τη δυνατότητα άμεσης επιστροφής μεταναστών που εισέρχονται δια θαλάσσης στη Ceuta ή τη Melilla.
Το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο φέρεται να αξιοποιήθηκε από κυκλώματα διακινητών, τα οποία διαβεβαίωναν υποψήφιους μετανάστες ότι, εφόσον καταφέρουν να φθάσουν σε ισπανικό έδαφος, η επιστροφή τους στο Μαρόκο θα είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Το μήνυμα στο κινητό που άναψε το φιτίλι
Όλα ξεκίνησαν από μια λέξη που εξαπλώθηκε σαν ηλεκτρικό σήμα στις οθόνες χιλιάδων κινητών τηλεφώνων: «Pásalo» (Διαδώστε το).
Μέσα από ιδιωτικές ομάδες στο WhatsApp, το Instagram και ειδικά hashtags που διακινήθηκαν μαζικά στο Μαγκρέμπ, φέρεται να δημιουργήθηκε ένα δίκτυο ψηφιακού συντονισμού που έδωσε νέα διάσταση στη μεταναστευτική κρίση στη Ceuta.
Τα μηνύματα δεν περιορίζονταν σε γενικές εκκλήσεις, αλλά περιείχαν, σύμφωνα με τις καταγγελίες, συγκεκριμένες τοποθεσίες, ώρες μαζικής κίνησης και οδηγίες για την αποφυγή των αστυνομικών ελέγχων και των περιπολιών ασφαλείας.
— Visegrád 24 (@visegrad24) July 31, 2026?? Thousands of migrants are being transported in the backs of trucks straight to the Spanish border.
The video is from Moroccan Ain Lahcen, about an hour’s drive from Ceuta. pic.twitter.com/2DHkxsuyA7
Το οργανωμένο αυτό κύμα ενισχύθηκε από φήμες και παραπλανητικές πληροφορίες που εξαπλώνονταν ταχύτατα μέσω κοινωνικών δικτύων και προσωπικών επαφών. Μεταξύ αυτών κυκλοφορούσαν ισχυρισμοί ότι «η Ισπανία δεν προχωρά σε απελάσεις» και ότι οι αρχές αφήνουν ελεύθερους όσους καταφέρουν να φθάσουν στο ευρωπαϊκό έδαφος.
Η διάδοση αυτών των μηνυμάτων δημιούργησε την εντύπωση ότι τα σύνορα της Ευρώπης ήταν ουσιαστικά ανοικτά, προκαλώντας ένα μαζικό κύμα ανθρώπων προς τη Ceuta, το ισπανικό προπύργιο στη βόρεια Αφρική.
Χιλιάδες νεαροί από το Μαρόκο κινήθηκαν προς τα σύνορα, ελπίζοντας ότι η είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν πλέον εφικτή.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, καθώς το Μαρόκο δεν βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, γεγονός που επαναφέρει στο επίκεντρο τη συζήτηση για τη διάκριση μεταξύ προσφύγων πολέμου και παράτυπης μετανάστευσης.
Η κρίση στη Ceuta εξελίχθηκε έτσι όχι μόνο σε μια δοκιμασία για τις ισπανικές αρχές ασφαλείας, αλλά και σε μια νέα μεγάλη πρόκληση για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, με το ερώτημα να παραμένει: ποιος ελέγχει τελικά τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης;
— Lord Bebo (@MyLordBebo) July 31, 2026????‼️? Thousands of Moroccans who invaded Spanish Ceuta rioted during the night!
They went to Spain for a better life and less than 24 hours later put on masks and started setting fires, throwing rocks and destroying stuff. A good start… https://t.co/c0nxb85bzu pic.twitter.com/wDbkECLPsy
Δάκτυλος Ισραήλ;
Η μεταναστευτική κρίση στην Ισπανία, η οποία προκλήθηκε από την εισροή μεταναστών από το Μαρόκο, θα μπορούσε θεωρητικά να συνδέεται με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, εξαιτίας των ιδιαίτερα τεταμένων σχέσεων μεταξύ Μαδρίτης και Τελ Αβίβ.
Αυτό δήλωσε σε συνέντευξή του στη ρωσική εφημερίδα «Lenta.ru» ο Lorenzo Maria Pacini, επίκουρος καθηγητής στο UniDolomiti του Belluno και Ιταλός ειδικός στις διεθνείς σχέσεις.
Από την πλευρά του, επίσης, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump έχει επίσης προχωρήσει σε σκληρές δηλώσεις κατά του Ισπανού πρωθυπουργού.
Όπως ανέφερε ο Pacini, η κρίση αποτελεί πρωτίστως αποτέλεσμα της πολιτικής που ακολουθεί ο Ισπανός πρωθυπουργός Sánchez.
«Πολλοί συνδέουν αυτή την “εισβολή” με την απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να “χορηγήσει υπηκοότητα” σε μισό εκατομμύριο αλλοδαπούς που εισήλθαν παράνομα στη χώρα», δήλωσε ο Lorenzo Maria Pacini, επίκουρος καθηγητής στο UniDolomiti του Belluno και ειδικός στις διεθνείς σχέσεις.
Παράλληλα, ο ειδικός επισήμανε τη χαμηλή ποιότητα διακυβέρνησης στην Ισπανία:
«Λόγω πολιτικών αποφάσεων, οι ισπανικές δυνάμεις επιβολής του νόμου δεν έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν την παράνομη μετανάστευση».
Ο πολιτικός αναλυτής πρόσθεσε ότι διάφορες πολιτικές δυνάμεις στην Ισπανία έχουν έμμεσο συμφέρον από το ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης: από την αριστερή κυβέρνηση του Sánchez, που εμφανίζεται πιο φιλική προς τους μετανάστες, έως τους ακροδεξιούς λαϊκιστές.
«Η μετανάστευση είναι ένα πολιτικό ζήτημα που ενισχύεται ή αποσιωπάται ανάλογα με τις ανάγκες. Ακόμη και οι δεξιοί νεοφασίστες το χρησιμοποιούν για να προσελκύσουν ψήφους», ανέφερε ο αναλυτής.
«Στην Ευρώπη κυριαρχούν αισθήματα εκνευρισμού και φόβου, επομένως η μεταναστευτική κρίση εξυπηρετεί τα συμφέροντα τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι ορισμένες ελίτ δεν επιθυμούν η Ευρώπη να ανακτήσει την αυτονομία και την κυριαρχία της. Και τα ζητήματα μεταξύ διαφορετικών εθνοτικών ομάδων μπορούν να αποσταθεροποιήσουν κάθε πολιτική συζήτηση».
Η Ευρώπη φοβάται νέο ντόμινο
Η κρίση προκάλεσε άμεσες πολιτικές αναταράξεις στη Γηραιά Ήπειρο.
Η κυβέρνηση του Μαρόκου ανέπτυξε ισχυρές αστυνομικές και χωροφυλακές δυνάμεις στα σύνορα, χρησιμοποιώντας ακόμη και υδροβόλα για να αποτρέψει νέες μαζικές απόπειρες διέλευσης.
Την ίδια στιγμή, οι αρχές της Ceuta ζήτησαν από τη Μαδρίτη την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης και την αποστολή πρόσθετων δυνάμεων ασφαλείας, αίτημα που απορρίφθηκε από την κεντρική κυβέρνηση.
Ο αρχηγός της ισπανικής αντιπολίτευσης Alberto Núñez Feijóo εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης, ζητώντας αυστηροποίηση της μεταναστευτικής νομοθεσίας.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στην Ισπανία.
— Cerfia (@CerfiaFR) July 30, 2026???? FLASH | L'Espagne et le Maroc ont conclu un ACCORD pour renvoyer « le plus rapidement possible » l'ensemble des migrants entrés illégalement à Ceuta ces derniers jours.
Madrid et Rabat annoncent également un RENFORCEMENT de leur coopération afin de faire face à cet afflux… https://t.co/0MawZRiLI0
«Επίθεση στην ισπανική εθνική κυριαρχία» χαρακτήρισε ο Ισπανός πρωθυπουργός Pedro Sanchez τη μαζική ροή Μαροκινών μεταναστών που ξεπέρασαν τα σύνορα του ισπανικού θύλακα στο ανατολικό άκρο της Αφρικής.
Μια «επίθεση» που δίχασε την Ευρωπαϊκή Ένωση: μεταξύ εκείνων που εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους, υπογραμμίζοντας παράλληλα την αποκατάστασης του status quo ante, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Merz• και άλλων, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης Meloni, που θεωρούν τη Μαδρίτη υπεύθυνη για όσα συνέβησαν.
«Η Ιταλία δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια», τόνισε η Ιταλίδα πρωθυπουργός, χαρακτηρίζοντας «σοκαριστικές» τις εικόνες από την ισπανική πόλη.
— Giorgia Meloni (@GiorgiaMeloni) July 30, 2026Le immagini che arrivano da Ceuta sono impressionanti e dimostrano, ancora una volta, che l’immigrazione clandestina fuori controllo rappresenta una minaccia concreta per la sicurezza dei confini europei.
Mi sono confrontata con il Ministro dell’Interno Matteo Piantedosi.…
Αυτή που εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες μεταναστευτικές κρίσεις που έχουν αγγίξει τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα τελευταία στοιχεία από τη Ceuta να κάνουν λόγο για περίπου 50.000 εισόδους μέσα σε λίγες ώρες και 34 νεκρούς, προκάλεσε την άμεση αντίδραση των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, οι οποίες ζήτησαν άμεση παρέμβαση από τη Μαδρίτη για την επίλυση της κρίσης.
Η κυβέρνηση της Ρώμης ήταν από τις πρώτες που παρενέβησαν επί του θέματος, με την πρωθυπουργό Georgia Meloni να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο «αναστολής της συμφωνίας Schengen με τη Μαδρίτη».
Μια επιλογή που βρήκε τη στήριξη και του υπουργού Εξωτερικών Tajani, ο οποίος δήλωσε «θετικός» στην αναστολή, καθώς «η παράτυπη και ανεξέλεγκτη μεταναστευση αποτελεί κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια».
Οι δηλώσεις του Ιταλού υπουργού Εξωτερικών δεν άρεσαν στον Ισπανό ομόλογό του Jose Manuel Albarrez, ο οποίος στηλίτευσε αμέσως τις δηλώσεις ως «ανάξιες» και κάλεσε τον Ιταλό πρέσβη στη Μαδρίτη για εξηγήσεις.
Υπέρ της Μαδρίτης παρενέβη ο πρώην Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Josep Borrell, ο οποίος απέρριψε το ιταλικό αίτημα για αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη Schengen, χαρακτηρίζοντάς το ασύμβατο με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Σύμφωνα με τον Borrell, «κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αναστείλει μονομερώς τη συμμετοχή ενός άλλου στο Schengen».
Ο πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας επέκρινε επίσης την ιταλική πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτει πώς ορισμένες κυβερνήσεις «χρησιμοποιούν και καταχρώνται την έννομη τάξη της ΕΕ, φτάνοντας στο σημείο να παραβιάζουν την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας» που δεσμεύει τα κράτη μέλη.
Κριτική απέναντι στη στάση της Ρώμης άσκησε και ο Javi Lopez, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μέλος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, ο οποίος χαρακτήρισε τις δηλώσεις της Meloni «ανάξιες για Ευρωπαίο εταίρο».
«Μετά από περισσότερες από 700.000 αφίξεις από τη Λιβύη, η Ιταλία έλαβε ευρωπαϊκή στήριξη, όχι κηρύγματα.
Η αλληλεγγύη δεν είναι δρόμος μονής κατεύθυνσης», σημείωσε ο Lopez.
Η υπουργός Εσωτερικών Mari Rantanen υποστήριξε ότι όσα κράτη δεν διασφαλίζουν αποτελεσματικά τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα πρέπει να απολαμβάνουν τα προνόμια της ζώνης Schengen, ανοίγοντας μια νέα συζήτηση για τις ευθύνες των κρατών-μελών στην προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων.
Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ulf Kristersson συμμερίστηκε αυτές τις θέσεις, δηλώνοντας ότι ο υπουργός Μετανάστευσης της χώρας του βρίσκεται «σε επαφή με τους Βόρειους ομολόγους του και δεν αποκλείει τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για να αποφευχθεί η επανάληψη του 2015», αναφερόμενος στη μεταναστευτική κρίση κατά την οποία πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες έφτασαν στην Ευρώπη εγκαταλείποντας τους πολέμους στη Συρία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Η Συνθήκη του Schengen: τι είναι και τι προβλέπει
Η ξαφνική μεταναστευτική κρίση στα ισπανικά σύνορα της Ceuta και η ανακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης ότι θα αναστείλει τη Συνθήκη του Schengen έφεραν ξανά στο προσκήνιο τον ευρωπαϊκό μηχανισμό που επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων στο εσωτερικό της επικράτειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι είναι όμως η Συνθήκη του Schengen και ποια σχέση έχει με όσα συμβαίνουν στα σύνορα μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου;
Στις 14 Ιουνίου 1985, στη λουξεμβουργιανή πόλη Schengen, υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ πέντε χωρών (Βελγίου, Γαλλίας, Ολλανδίας, Λουξεμβούργου και Γερμανίας), η οποία στην πράξη καταργούσε τους ελέγχους των προσώπων στα σύνορα.
Με την πάροδο των ετών, μια σειρά από άλλες χώρες προσχώρησαν στη συμφωνία.
Η Ιταλία την υπέγραψε το 1990.
Σήμερα, η ελεύθερη κυκλοφορία ισχύει σε 25 από τις 27 χώρες της ΕΕ, στις οποίες προστίθενται η Ελβετία, η Νορβηγία, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν.
Η ελεύθερη κυκλοφορία δεν ισχύει, αντίθετα, στη Γροιλανδία, παρότι αποτελεί πλήρως μέρος του Βασιλείου της Δανίας (το οποίο συμμετέχει στη συμφωνία).
Συνολικά, η συμφωνία αφορά έναν πληθυσμό 450 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η Συνθήκη προβλέπει ότι δεν πραγματοποιούνται έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα, εκτός από περιπτώσεις συγκεκριμένων απειλών.
Ακόμη και οι πολίτες τρίτων χωρών που ζουν στην ΕΕ ή ταξιδεύουν σε αυτήν ως τουρίστες, φοιτητές σε προγράμματα ανταλλαγής ή για επαγγελματικούς λόγους μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στις χώρες Schengen χωρίς να υποβάλλονται σε συνοριακούς ελέγχους.
Η Συνθήκη ορίζει επίσης ότι οι έλεγχοι μπορούν να επανέλθουν σε περίπτωση εξαιρετικών περιστάσεων.
Η απόφαση μπορεί να ληφθεί ακόμη και από μεμονωμένα κράτη.
Τα εθνικά σύνορα έκλεισαν ξανά, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid, αλλά και σε περιπτώσεις τρομοκρατικών επιθέσεων ή έντονης μεταναστευτικής πίεσης.
Από το 2006 έως σήμερα, η συμφωνία έχει ανασταλεί 498 φορές, εκ των οποίων 17 φορές από την Ιταλία.
Η τελευταία επαναφορά των συνοριακών ελέγχων μόνο στα σύνορα με τη Γαλλία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποφασίστηκε πριν από λίγες ημέρες κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης No Tav στη Val di Souza.
Αυτή τη στιγμή ισχύει, έως τις 18 Δεκεμβρίου 2026, η επαναφορά των ελέγχων στα σύνορα με τη Σλοβενία.
Το μέτρο αυτό παρατείνεται ανά εξάμηνο από το 2023, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο «συνεχής κίνδυνος διείσδυσης τρομοκρατών μέσω των μεταναστευτικών ροών» κατά μήκος της βαλκανικής οδού, ως συνέπεια των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία.
Στη Ceuta και τη Melilla, οι οποίες αποτελούν πλήρες τμήμα της ισπανικής επικράτειας (και επομένως της Ευρωπαϊκής Ένωσης), ισχύει ένα ειδικό καθεστώς.
«Στις πόλεις Ceuta και Melilla εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες, σύμφωνα με τους οποίους πρέπει να πραγματοποιούνται έλεγχοι ταυτότητας και εγγράφων κατά την αναχώρηση από τη Ceuta και τη Melilla προς την ηπειρωτική Ισπανία ή προς άλλες χώρες Schengen», αναφέρεται στην απάντηση σε ερώτηση ευρωβουλευτή της ομάδας Renew το 2022.
Μια πρόσφατη απόφαση του Ισπανικού Ανώτατου Δικαστηρίου διευκρίνισε ότι η άμεση επαναπροώθηση μπορεί να πραγματοποιείται μόνο για αλλοδαπούς που εντοπίζονται ενώ προσπαθούν να ξεπεράσουν φυσικά εμπόδια, όπως οι φράχτες που χωρίζουν στη Ceuta και τη Melilla την Ισπανία από το Μαρόκο.
Αυτή ακριβώς η απόφαση φέρεται να προκάλεσε το κύμα αφίξεων των τελευταίων ωρών.
Ωστόσο, οι χιλιάδες μετανάστες που βρίσκονται στις δύο πόλεις έφτασαν κολυμπώντας, μέσω θαλάσσης, χωρίς να ξεπεράσουν τα «φυσικά εμπόδια».
Ποιος κανόνας εφαρμόζεται σε αυτή την περίπτωση;
Σε αυτούς τους ανθρώπους, σύμφωνα με την ερμηνεία που επικρατεί αυτές τις ώρες, πρέπει να εφαρμοστεί η ισπανική μεταναστευτική νομοθεσία: οι νεοαφιχθέντες πρέπει να υποβάλουν επίσημο αίτημα ασύλου.
Ξεκινά μια διοικητική διαδικασία, η οποία προβλέπει τον επαναπατρισμό, αφού προηγηθεί η ταυτοποίηση και η έκδοση επίσημης απόφασης σε περίπτωση που δεν διαπιστωθούν οι προϋποθέσεις για διεθνή ή ανθρωπιστική προστασία.
Μια διαδικασία που δεν διαφέρει ιδιαίτερα από όσα συμβαίνουν στη Lampedusa, ένα άλλο «νευραλγικό» εξωτερικό σύνορο της ΕΕ.
Ένα εκατομμύριο μετανάστες «όπλο» στα χέρια του Erdogan
Στον απόηχο της Ceuta, σε κατάσταση άμεσου συναγερμού οφείλουν να τεθούν οι ελληνικές αρχές ασφαλείας και οι ένοπλες δυνάμεις, καθώς τα νεότερα διεθνή στοιχεία αποκαλύπτουν μια εφιαλτική πραγματικότητα στη Βόρεια Αφρική, η οποία φέρει φαρδιά πλατιά την υπογραφή της Άγκυρας, που ενεργεί μέσω πρακτόρων στην περιοχ.
Διεθνείς εκθέσεις εκτιμούν ότι στη Λιβύη βρίσκονταν περισσότεροι από 936.000 πρόσφυγες και μετανάστες τον Φεβρουάριο του 2025, με περισσότερους από τους μισούς να είναι γεωγραφικά συγκεντρωμένοι στο δυτικό τμήμα της χώρας, ενώ οι υπήκοοι του Σουδάν αποτελούν τη μεγαλύτερη κοινότητα μεταξύ των μεταναστών και των προσφύγων.
Σύμφωνα με έκθεση που εξέδωσε το Κέντρο Μικτών Μεταναστευτικών Ροών (Center for Mixed Migration), το οποίο συνδέεται με το Δανικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, η Λιβύη παραμένει το κύριο σημείο αναχώρησης για μετανάστες και αιτούντες άσυλο που επιδιώκουν να φτάσουν στην Ευρώπη και την Ιταλία μέσω της Μεσογείου, παρά τη μείωση του αριθμού των μεταναστών που αναχωρούν από εκεί.
Οι Σουδανοί αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των μεταναστών στη Λιβύη, περίπου το 36%.
Η Λιβύη παραμένει το κύριο σημείο διέλευσης
Η Λιβύη εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο αναχώρησης για μετανάστες που κατευθύνονται προς την Ιταλία μέσω της Κεντρικής Μεσογειακής οδού, αντιπροσωπεύοντας το 83% του συνόλου των αφίξεων (11.848 μετανάστες) παρά τη μείωση κατά 56% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025.
Στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) έδειξαν ότι ο αριθμός των μεταναστών και προσφύγων στη Λιβύη ανήλθε σε 936.134 τον Φεβρουάριο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 9% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι, ενώ παρέμεινε σχετικά σταθερός σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025.
Γεωγραφικά, το 53% βρίσκεται στα δυτικά της χώρας, ακολουθούμενο από το 36% στα ανατολικά και το 11% στα νότια.
Οι Σουδανοί αποτελούν τη μεγαλύτερη κοινότητα με ποσοστό 36%, ακολουθούμενοι από τους Νιγηριανούς (20%), τους Αιγύπτιους (19%), τους Τσαντιανούς (9%) και τους Νιγηριανούς (4%).
Όσον αφορά τους πρόσφυγες και τους αιτούντες άσυλο που είναι καταγεγραμμένοι στη Λιβύη από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ο αριθμός τους έφτασε τους 113.026 την 1η Ιουνίου 2026, σημειώνοντας αύξηση 22% σε σύγκριση με πέρυσι.
Οι Σουδανοί αποτελούν το 83% του συνόλου, καθώς ο αριθμός τους αυξήθηκε κατά 41% λόγω του πολέμου στο Σουδάν.
Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Αγνοούμενων Μεταναστών (Missing Migrants Project), η Κεντρική Μεσογειακή οδός κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό θανάτων και αγνοουμένων έως το τέλος Ιουνίου, με 865 περιστατικά — αύξηση 57% σε σύγκριση με πέρυσι — παρά τη μείωση κατά 52% των αφίξεων στην Ιταλία.
Αυτό δείχνει ότι η μείωση του αριθμού των αφίξεων δεν σημαίνει απαραίτητα και μείωση των κινδύνων.
Παρομοίως, η οργάνωση Caminando Fronteras κατέγραψε περισσότερους από 507 θανάτους στα ανοικτά των αλγερινών ακτών κατά μήκος της Δυτικής Μεσογειακής οδού, σημειώνοντας αύξηση 54%.
Εν τω μεταξύ, η οργάνωση Sahara Phone Alert κατέγραψε την απέλαση 14.602 ανθρώπων από την Αλγερία προς τον Νίγηρα μεταξύ 18 Ιανουαρίου και 17 Μαΐου 2026, ενώ η Μαροκινή Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατέγραψε τους θανάτους 26 μεταναστών και προσφύγων σε απομακρυσμένες συνοριακές περιοχές στο ανατολικό Μαρόκο κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους.
Το πλέον ανησυχητικό εύρημα των εκθέσεων δεν είναι μόνο ο τεράστιος όγκος, αλλά η γεωγραφική κατανομή αυτού του πληθυσμού:
Το 53% βρίσκεται συγκεντρωμένο στη Δυτική Λιβύη (περιοχές Τρίπολης, Σαμπράθα, Ζουάρα). Δηλαδή, ακριβώς στη ζώνη όπου η Τουρκία διατηρεί πλήρη στρατιωτικό, αεροπορικό και ναυτικό έλεγχο, ελέγχοντας τις τοπικές πολιτοφυλακές και τις ακτοφυλακές.
Η Τουρκία, έχοντας εδραιώσει την παρουσία της μέσω του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου, μετατρέπει τη Δυτική Λιβύη σε μια τεράστια «δεξαμενή» ανθρωπίνων ψυχών.
Η συγκέντρωση εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων (κυρίως από το Σουδάν που καλύπτουν το 36%, το Νίγηρα, την Αίγυπτο και το Τσαντ) δίνει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να εργαλειοποιήσει τις μεταναστευτικές ροές ανά πάσα στιγμή, εξαπολύοντας ένα υβριδικό χτύπημα κατά της Νότιας Ευρώπης και ειδικότερα της Ελλάδας.
International Reports: #Libya is Hosting More Than 936,000 Refugees and Migrantshttps://t.co/GKzzWGOxPh #ليبيا pic.twitter.com/8UeJo6yXIt
— Alwasat Libya (@alwasatengnews) July 26, 2026
Ο κίνδυνος για την Κρήτη και τα ελληνικά θαλάσσια σύνορα
Παρά τη σχετική μείωση των συνολικών αναχωρήσεων προς την Ιταλία, η Λιβύη παραμένει η κύρια πύλη εξόδου (καλύπτοντας το 83% των αναχωρήσεων της Κεντρικής Μεσογείου).
Ωστόσο, η αυστηροποίηση των μέτρων και οι επιχειρήσεις σκούπα στις ακτές της Τρίπολης δημιουργούν συνθήκες «βρασμού».
Αν η Άγκυρα αποφασίσει να διοχετεύσει ένα μέρος αυτού του όγκου ανατολικότερα —προς την Κρήτη και τη Γαύδο— οι συνέπειες για την ελληνική επικράτεια θα είναι καταστροφικές.
Ήδη οι τοπικές αρχές στη Λιβύη (όπως στη Σαμπράθα και τη Ζουάρα) επιβάλλουν απαγορεύσεις κυκλοφορίας και απελάσεις, ενώ δηλώνουν ανοικτά ότι η Λιβύη «δεν είναι χώρα εγκατάστασης».
Αυτή η πίεση αναγκάζει τα κυκλώματα διακινητών, που δρουν υπό την ανοχή ή και την καθοδήγηση τουρκικών προσκείμενων παραγόντων, να αναζητήσουν νέες διαδρομές.
Η θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης βρίσκεται απευθείας στο στόχαστρο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου