Από το 1956 στο 2026 – Η ιστορική σύγκριση του νέου ενεργειακού σοκ – Οι προβλέψεις από SocGen και ΙΕΑ

Αντιμέτωπη με ενεργειακή πρόκληση άνευ προηγουμένου, βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία, καθώς η κλιμακούμενη σύγκρουση μεταξύ του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ πυροδοτεί αυτό που ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ – IEA), Φατίχ Μπιρόλ, χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία».

Σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο France Inter, ο Μπιρόλ προειδοποίησε ότι η τρέχουσα κατάσταση είναι πιο σοβαρή από τις κρίσεις του 1973, του 1979 και του 2022 συνδυαστικά.

 Η «ασφυξία» στις ενεργειακές αγορές οφείλεται σε ένα διπλό μέτωπο: από τη μία πλευρά, ο πόλεμος της Ρωσίας με την Ουκρανία έχει ήδη αποκόψει τις ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, και από την άλλη, οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή έχουν παραλύσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ.
Το συγκεκριμένο πέρασμα αποτελεί τη «ζωτική αρτηρία» του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Για την αναχαίτιση των τιμών, ο ΔΟΕ προχώρησε τον Μάρτιο σε μια κίνηση-ρεκόρ, αποδεσμεύοντας 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα.

Η ανάλυση της SocGen: Το χρονικό της ομαλοποίησης

Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές της Societe Generale, με επικεφαλής τον Μάικ Χέιγκ, προχώρησαν σε μια ιστορική σύγκριση της τρέχουσας κρίσης με κάθε μείζον ενεργειακό σοκ από το 1956 (κλείσιμο της Διώρυγας του Σουέζ) και μετά. Τα συμπεράσματά τους υποδεικνύουν ότι οι τιμές δεν πρόκειται να επανέλθουν σύντομα στα προπολεμικά επίπεδα.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ένα πρωτοφανές σοκ προσφοράς, καθώς μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, οι ιρανικές εξαγωγές, που κυμαίνονταν στα 1,7-2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έχουν πλέον εκμηδενιστεί.

Όσον αφορά τις τιμές και τις προβλέψεις, η τράπεζα ανέβασε την εκτίμησή της για το Brent στο τέλος του 2026 από τα 79 δολ. στα 85 δολ. το βαρέλι, σημειώνοντας ότι αυτή τη στιγμή το WTI καταγράφει άνοδο 24% και το Brent 17% από την έναρξη των πληγμάτων.
Τέλος, το ιστορικό προηγούμενο δείχνει ότι, παρά τη μείωση της παγκόσμιας εξάρτησης από το πετρέλαιο σε σχέση με το ΑΕΠ, οι διαταραχές προσφοράς αποκαθίστανται αργά, με τον χρόνο εξομάλυνσης να αγγίζει κατά μέσο όρο τους οκτώ μήνες.

Πότε θα έρθει η «κανονικότητα»;

Παρά τη μείωση της ζήτησης κατά περίπου 3%, οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί. Η διαδικασία ομαλοποίησης παρεμποδίζεται από δομικούς παράγοντες, όπως:

1. Οι σοβαρές ζημιές στις λιμενικές υποδομές.
2. Η ανάγκη καθαρισμού συντριμμιών από τις περιοχές των συγκρούσεων.
3. Οι περιορισμοί στις ναυτιλιακές ασφαλίσεις.

«Η βασική μας παραδοχή παραμένει ότι η πλήρης ομαλοποίηση θα συμβεί μόνο προς το τέλος του 2026», σημειώνει η SocGen, τονίζοντας ότι οι αγορές υποτιμούν τη δυσκολία και τη διάρκεια αυτής της μετάβασης. 

Αν και η εκτίναξη των τιμών (42% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα κατά μέσο όρο τον Μάρτιο-Απρίλιο) είναι χαμηλότερη από το σοκ του 1973 (134%), η πολυπλοκότητα των σημερινών logistics καθιστά την έξοδο από την κρίση μια μακρά και επίπονη διαδικασία.

https://economico.gr/