Η ΕΚΤ προειδοποιεί: Η ενέργεια γίνεται πρόβλημα νομισματικής πολιτικής για την Ευρώπη

Με μια δραματική παρέμβαση (στους Financial Times) με σαφές μήνυμα προς κυβερνήσεις και αγορές, ο Frank Elderson, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τονίζει ότι η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης δεν είναι πλέον απλώς γεωπολιτικό ή οικονομικό ζήτημα, αλλά άμεση απειλή για τη νομισματική σταθερότητα.

Η βασική του θέση είναι καθαρή: οι επαναλαμβανόμενοι ενεργειακοί κραδασμοί δυσκολεύουν ολοένα

και περισσότερο την επίτευξη του βασικού στόχου της ΕΚΤ, που είναι η σταθερότητα των τιμών. Η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ. 

Το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εκτινάχθηκε στο 10,6%, σε ένα φαινόμενο που περιγράφηκε ως “fossilflation”. Σήμερα, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή δείχνουν πόσο λίγο έχει αλλάξει αυτή η εξάρτηση.

Δύσκολο δίλημμα πολιτικής

Για την ΕΚΤ, αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα πολιτικής. Η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής για την καταπολέμηση του πληθωρισμού μπορεί να επιβαρύνει την ανάπτυξη, ενώ η χαλάρωση για στήριξη της οικονομίας κινδυνεύει να παγιώσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Όπως έχει επισημάνει και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, οι συνεχείς ενεργειακοί κραδασμοί δοκιμάζουν τα όρια της κλασικής νομισματικής στρατηγικής.

Η απάντηση, σύμφωνα με τον Elderson, δεν βρίσκεται μόνο στη νομισματική πολιτική, αλλά στη δομική αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου.

 Η επιτάχυνση της μετάβασης σε εγχώρια παραγόμενη καθαρή ενέργεια μπορεί να αποσυνδέσει τις ευρωπαϊκές τιμές από τις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών. Παραδείγματα όπως η Ισπανία δείχνουν ότι η αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Παρά το υψηλό επενδυτικό κόστος – περίπου 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030 – το επιχείρημα ότι η μετάβαση είναι «ακριβή» χαρακτηρίζεται παραπλανητικό. Η Ευρώπη δαπανά ήδη σχεδόν 400 δισ. ευρώ ετησίως για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Αντίθετα, η καθαρή ενέργεια, μόλις εγκατασταθεί η υποδομή, έχει χαμηλό οριακό κόστος παραγωγής.

Το συμπέρασμα είναι στρατηγικό: η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μόνο περιβαλλοντική επιλογή, αλλά προϋπόθεση μακροοικονομικής σταθερότητας. Και όπως υπογραμμίζει ο Elderson, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη μπορεί να αντέξει το κόστος της μετάβασης, αλλά αν μπορεί να αντέξει το κόστος της αδράνειας.

economico.gr