Σεισμό προκαλεί στη γερμανική πολιτική σκηνή η παρέμβαση της πρώην καγκελαρίου Angela Merkel, η οποία αμφισβήτησε ευθέως τη στρατηγική πολιτικής απομόνωσης του AfD, την ώρα που τα εκλογικά αποτελέσματα στη Σαξονία-Άνχαλτ έχουν προκαλέσει ισχυρούς
κραδασμούς στο πολιτικό κατεστημένο του Βερολίνου.Η παρέμβαση της Merkel αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από μια πολιτικό που επί χρόνια βρισκόταν στο επίκεντρο της γερμανικής πολιτικής και γνωρίζει όσο λίγοι τις ισορροπίες στο CDU.
«Άλλωστε, αυτή η πολιτική απομόνωση δεν είναι αυτό που πείθει τους ανθρώπους.
Πρέπει να πω τι θέλω για αυτή τη χώρα», δήλωσε χαρακτηριστικά η πρώην καγκελάριος, σύμφωνα με τη Handelsblatt.
Και δεν σταμάτησε εκεί.
Η Merkel κάλεσε τα γερμανικά πολιτικά κόμματα να απαλλαγούν από την «εμμονή» τους με το AfD και να επικεντρωθούν στις πολιτικές που θέλουν να εφαρμόσουν για τη χώρα.
Η φράση αυτή δεν είναι καθόλου αθώα.
Σε μια Γερμανία όπου το πολιτικό σύστημα επιχειρεί εδώ και χρόνια να κρατήσει το AfD εκτός κάθε πιθανής κυβερνητικής συνεργασίας, η εκλογική του ενίσχυση μετατρέπει την πολιτική απομόνωση σε ολοένα πιο δύσκολο εγχείρημα.
Για τη Merkel, μάλιστα, η κατάσταση έχει και προσωπική διάσταση.
«Ως μέλος του CDU, η καρδιά μου ματώνει», ανέφερε σχολιάζοντας την ήττα του κόμματός της.
Το μήνυμα είναι σαφές: το παραδοσιακό πολιτικό οικοδόμημα της Γερμανίας τρίζει.
Το «τείχος προστασίας» απέναντι στο AfD δοκιμάζεται
Το CDU/CSU έχει υιοθετήσει μια ξεκάθαρη στρατηγική πολιτικού αποκλεισμού του AfD, γνωστή ως «τείχος προστασίας» (Brandmauer).
Η λογική είναι απλή: καμία συνεργασία, καμία συνεννόηση και κανένα άνοιγμα προς το κόμμα.
Ο καγκελάριος Friedrich Merz έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το CDU δεν πρόκειται να συνεργαστεί ποτέ με το AfD.
Όμως τα εκλογικά δεδομένα δημιουργούν πλέον ένα εξαιρετικά δύσκολο πολιτικό πρόβλημα.
Όσο αυξάνεται η επιρροή του AfD, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίεση πάνω στα παραδοσιακά κόμματα.
Και κάπου εδώ βρίσκεται ο πραγματικός εφιάλτης για το Βερολίνο:
Τι γίνεται όταν η πολιτική δύναμη που όλοι αποκλείουν αποκτά ολοένα μεγαλύτερη εκλογική επιρροή;
Την ίδια στιγμή, η θέση του Friedrich Merz εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη μετά την ήττα του CDU στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Ο Γερμανός καγκελάριος έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπος με κρίση εμπιστοσύνης στο εσωτερικό του κόμματός του, ενώ η πολιτική του απήχηση φαίνεται να αποτελεί πλέον σοβαρό πρόβλημα για το ίδιο το CDU.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον Guardian, το πρόσωπο του Merz δεν εμφανιζόταν σε καμία προεκλογική αφίσα, ενώ κατά την επίσκεψή του στο Μαγδεμβούργο φέρεται να προστατεύτηκε προσεκτικά από την άμεση επαφή με το κοινό.
Για έναν εν ενεργεία καγκελάριο, η εικόνα αυτή είναι πολιτικά εξαιρετικά βαριά.
Και δημιουργεί ένα ερώτημα που πλέον δεν μπορεί εύκολα να αγνοήσει το Βερολίνο:
Μπορεί ο Merz να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων ή η γερμανική πολιτική έχει ήδη εισέλθει σε μια νέα, πολύ πιο επικίνδυνη εποχή;
Η παρέμβαση της Merkel έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία οι παλιές πολιτικές βεβαιότητες μοιάζουν να καταρρέουν.
Το CDU βρίσκεται αντιμέτωπο με εκλογικές απώλειες, ο Merz δέχεται εσωκομματική πίεση και το AfD συνεχίζει να αποτελεί τον μεγάλο πονοκέφαλο για το πολιτικό σύστημα.
Η πρώην καγκελάριος ουσιαστικά προειδοποιεί ότι η απλή πολιτική απομόνωση δεν αρκεί πλέον για να πείσει την κοινωνία.
Το πραγματικό στοίχημα είναι αν τα παραδοσιακά κόμματα μπορούν να προσφέρουν πειστικές απαντήσεις στα προβλήματα που απασχολούν τους Γερμανούς.
Γιατί εάν δεν το καταφέρουν, η πολιτική κρίση μπορεί να βαθύνει.
Και τότε η Γερμανία ενδέχεται να βρεθεί μπροστά σε μια εξέλιξη που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε αδιανόητη:
την οριστική ανατροπή των πολιτικών ισορροπιών που κυριάρχησαν στη χώρα επί δεκαετίες.
Αλλάζει η Γερμανία - «Γκρεμίζεται» ο Merz, απογειώνεται η AfD - Ραγίζει το μέτωπο κατά της ακροδεξιάς
Ενώπιον μιας νέας πολιτικής πραγματικότητας βρίσκεται η Γερμανία, καθώς η εντυπωσιακή άνοδος της AfD και η κατάρρευση του CDU, ανατρέπουν τις ισορροπίες που θεωρούνταν δεδομένες εδώ και χρόνια. Η εκλογική συντριβή των Χριστιανοδημοκρατών στη Σαξωνία-Anhalt, με την AfD να αγγίζει το 44% και το CDU να περιορίζεται στο 17,4%, αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα προς το Βερολίνο και προσωπικά προς τον Friedrich Merz.
Την ώρα που η γερμανική οικονομία παραμένει αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις, η κυβέρνηση δυσκολεύεται να πείσει τους ψηφοφόρους ότι διαθέτει απαντήσεις στα προβλήματα της χώρας. Η AfD εκμεταλλεύεται αυτή τη δυσαρέσκεια και, σύμφωνα με τους εθνικούς δημοσκοπικούς μέσους όρους, έχει πλέον περάσει μπροστά από το CDU/CSU.
Το αποτέλεσμα ανοίγει παράλληλα μια δύσκολη συζήτηση στο εσωτερικό της γερμανικής Δεξιάς και το ερώτημα που προκύπτει πλέον είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει η πολιτική απομόνωση της AfD και πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει ο Merz την πίεση.
Η άλλοτε σταθερή πολιτική ισορροπία της Γερμανίας δείχνει να ραγίζει, ενώ στο CDU αρχίζουν ήδη να πληθαίνουν τα ερωτήματα για την πορεία της κυβέρνησης και την ίδια την ηγεσία του καγκελαρίου.
Κατέρρευσε o Merz
Το αποτέλεσμα των εκλογών προκαλεί σοβαρό πρόβλημα στον καγκελάριο Friedrich Merz και στη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), καθώς το ποσοστό του κόμματος κατέρρευσε.
Ένα ποσοστό της τάξης του 44% θα αποτελούσε το υψηλότερο αποτέλεσμα που έχει καταγράψει ακροδεξιό πολιτικό κίνημα σε περιφερειακές ή εθνικές εκλογές στη Γερμανία μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Και μάλιστα πρόκειται για ένα κόμμα του οποίου το περιφερειακό τμήμα έχει χαρακτηριστεί εξτρεμιστικό από την υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας της Γερμανίας.
Το ποσοστό του CDU υποχώρησε ακόμη περισσότερο από ό,τι προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές, καθώς μειώθηκε σε μόλις 17,4%, έχοντας χάσει πάνω από τους μισούς ψηφοφόρους του σε σχέση με τις προηγούμενες περιφερειακές εκλογές του 2021.
Όταν ο Merz διεκδικούσε για πρώτη φορά την ηγεσία του κόμματός του, το 2018, είχε δηλώσει ότι θα μείωνε στο μισό την εκλογική δύναμη της AfD. Αργότερα αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί από αυτή τη δήλωση, καθώς η AfD συνέχισε την αδιάκοπη άνοδό της.
Ωστόσο, οι πολιτικοί συσχετισμοί έχουν πλέον αντιστραφεί με εντυπωσιακή ταχύτητα εις βάρος του κεντροδεξιού κόμματός του. Πολλοί βουλευτές των Χριστιανοδημοκρατών σε ολόκληρη τη Γερμανία θα ανησυχούν πλέον για το πολιτικό τους μέλλον.
Οι εθνικοί μέσοι όροι των δημοσκοπήσεων δίνουν σήμερα το CDU στο 21% και την AfD στο 28%, αντιστρέφοντας ουσιαστικά τα ποσοστά που είχαν τα δύο κόμματα στις ομοσπονδιακές εκλογές του περασμένου έτους. Μόλις περίπου το ένα τρίτο των Γερμανών στηρίζει πλέον τα δύο κόμματα, το CDU και το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), που συγκροτούν από κοινού την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Τριγμοί στο ανάχωμα απέναντι στην AfD
Οι ελπίδες της AfD να αναλάβει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ φαίνεται αρχικά να εξαρτώνται από την αριστερόστροφη εθνικιστική Συμμαχία Sahra Wagenknecht (BSW), η οποία σύμφωνα με τις προβλέψεις μόλις περνά το όριο του 5%, με 5,1%.
Η ιδρύτρια του κόμματος, Sahra Wagenknecht, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι το κόμμα της θα μπορούσε να απέχει από την ψηφοφορία για την εκλογή κυβέρνησης υπό την AfD και στη συνέχεια να τη στηρίζει κατά περίπτωση, ανάλογα με το θέμα.
Η Wagenknecht έχει εδώ και καιρό επικρίνει την πολιτική «πολιτικής απομόνωσης», βάσει της οποίας τα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται να συνεργαστούν με την AfD, θεωρώντας την απειλή για τη δημοκρατία.
Ο Ulrich Siegmund, επικεφαλής της AfD στο κρατίδιο, δήλωσε επίσης ότι θα προσπαθήσει να προσελκύσει βουλευτές από άλλα κόμματα. Και αυτό δεν αποτελεί κενή απειλή. Το πολιτικό ανάχωμα απέναντι στην AfD θα δοκιμαστεί πλέον στην πράξη, ενδεχομένως μέχρι τα όριά του.
Μια εναλλακτική περιφερειακή κυβέρνηση χωρίς την AfD θα απαιτούσε τη συναίνεση και ενδεχομένως τη συμμετοχή της άκρας Αριστεράς, την οποία επίσης παραδοσιακά απορρίπτει το CDU. Ορισμένα τοπικά στελέχη του CDU θα μπορούσαν ακόμη και να μετακινηθούν προς την AfD, προκειμένου να την αποτρέψουν από το να κυβερνήσει.
Οι επικριτές της πολιτικής αποκλεισμού στο εσωτερικό του CDU υποστηρίζουν ότι έχει αποδειχθεί αυτοκαταστροφική. Σε μια εποχή πολιτικού κατακερματισμού και συρρίκνωσης της στήριξης προς τα παραδοσιακά κόμματα, η συγκεκριμένη πολιτική αναγκάζει το CDU να μοιράζεται την εξουσία με αριστερόστροφα κόμματα, καταλήγοντας συχνά σε δυσλειτουργικούς κυβερνητικούς συνασπισμούς που βασίζονται στον μικρότερο κοινό παρονομαστή.
Οι ψηφοφόροι που επιθυμούν πιο συντηρητική πολιτική στρέφονται έτσι προς την AfD. Αντί να ανακόπτει τη ροή ψηφοφόρων προς την άκρα δεξιά, υποστηρίζουν οι επικριτές, η πολιτική αυτή την ενισχύει.
Οι υποστηρικτές της συγκεκριμένης γραμμής στο CDU αντιτείνουν ότι στους κόλπους της AfD υπάρχουν εξτρεμιστικά στοιχεία που συνιστούν απειλή για τη δημοκρατική τάξη της Γερμανίας, ενώ η υποστήριξη του κόμματος προς τη Ρωσία και η εχθρική στάση του απέναντι στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ είναι για αυτούς απαράδεκτες.
Ασφυκτικές πιέσεις σε Merz από το CDU
Ο Merz θα δεχθεί πλέον έντονες πιέσεις από ορισμένα τμήματα του κόμματός του να εγκαταλείψει ή τουλάχιστον να χαλαρώσει την πολιτική αποκλεισμού της AfD. Είτε το κάνει είτε όχι, το CDU κινδυνεύει να διχαστεί.
Η εντυπωσιακή νίκη της AfD αφήνει τον ίδιο τον Merz σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Στελέχη του CDU είχαν ήδη αρχίσει να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στην ηγεσία του μετά τον προβληματικό ανασχηματισμό του καλοκαιριού. Τα ιστορικά χαμηλά ποσοστά δημοτικότητάς του συμπαρασύρουν το κόμμα προς την πολιτική απαξίωση.
Οι ψηφοφόροι φαίνεται να απομακρύνονται από την αλαζονική του στάση και από την αδυναμία του να υλοποιήσει όσα υποσχέθηκε με ιδιαίτερα φιλόδοξο τρόπο.
Η πίεση για αλλαγή ηγεσίας θα μπορούσε να καταστεί αδύνατο να αγνοηθεί, ιδιαίτερα εάν το CDU καταγράψει νέες μεγάλες απώλειες και σε άλλες περιφερειακές εκλογές μέσα στον Σεπτέμβριο.
Ο Hendrik Wüst, πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας και 51 ετών, είναι το πρόσωπο που αξίζει να παρακολουθείται. Θα μπορούσε να προσφέρει μια αλλαγή γενιάς και να διευρύνει την απήχηση του κόμματος, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών.
Ωστόσο, είναι λιγότερο σαφές εάν θα μπορούσε ταυτόχρονα να προσελκύσει ξανά τους συντηρητικούς ψηφοφόρους και να αναζωογονήσει έναν κυβερνητικό συνασπισμό με την κεντροαριστερά.
Η Σαξωνία- Anhalt, πιο αγροτική και με μεγαλύτερο ποσοστό ηλικιωμένων κατοίκων, βρίσκεται στην πρώην Ανατολική Γερμανία και δεν αποτελεί αντιπροσωπευτική εικόνα για το σύνολο της χώρας. Ωστόσο, η δύναμη που κατέγραψε εκεί ένα εξτρεμιστικό κόμμα αποτελεί καταδίκη της αποτυχίας του πολιτικού κέντρου να δώσει πειστικές απαντήσεις στα προβλήματα της Γερμανίας, και ιδιαίτερα στη στάσιμη οικονομία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου