Με φόντο την εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού τους καλοκαιρινούς μήνες, η πρόταση της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ) για επενδύσεις ύψους περίπου 160 εκατ. ευρώ σε
βάθος πενταετίας έρχεται να δώσει μια πιο συγκροτημένη απάντηση στο πρόβλημα, με αιχμή την αφαλάτωση και την αναβάθμιση των υποδομών. Την ίδια ώρα, η πιθανή επέκταση της εταιρείας στη Χαλκιδική παραμένει ανοιχτό θεσμικό ζήτημα, αν και –όπως προκύπτει– η προετοιμασία έχει ήδη ξεκινήσει.Το βασικό χαρακτηριστικό του σχεδίου είναι ότι μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τα μεγάλα φράγματα σε πιο ευέλικτες και ταχύτερες λύσεις, με δεδομένο ότι το έργο του φράγματος Χαβρία δεν προχωρά. Η ΕΥΑΘ, αξιοποιώντας προμελέτες και επιχειρησιακό σχεδιασμό, εισηγείται ένα πλέγμα παρεμβάσεων που στοχεύει τόσο στην άμεση ενίσχυση της υδροδότησης όσο και στη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της περιοχής.
Σχέδιο σε τρεις άξονες και αναμονή νομοθετικής πρωτοβουλίας
Η ένταξη της Χαλκιδικής στην περιοχή ευθύνης της ΕΥΑΘ αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο. Αν και δεν έχει ακόμη κατατεθεί σχετικό νομοσχέδιο, η διοίκηση της εταιρείας προχωρά ήδη σε επιχειρησιακή προετοιμασία, εκπονώντας business plan και διατηρώντας ανοιχτή γραμμή με το αρμόδιο υπουργείο και τους τοπικούς φορείς.
Η μετάβαση αυτή, όπως έχει επισημανθεί, θα βασιστεί σε τρεις πυλώνες: το νομικό πλαίσιο και τη διαχείριση των παγίων των δήμων, τη διοικητική αναδιάρθρωση της εταιρείας με ενσωμάτωση νέων περιοχών και το τεχνικό πρόγραμμα έργων που θα απαιτηθεί.
Ενδεικτικό της προετοιμασίας είναι ότι στο οργανόγραμμα της εταιρείας έχει ήδη ενταχθεί Γενική Διεύθυνση Νέων Περιοχών, στοιχείο που δείχνει ότι η επέκταση αντιμετωπίζεται ως ρεαλιστικό σενάριο.
Επενδύσεις 160 εκατ. ευρώ με έμφαση στην αφαλάτωση
Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκονται επείγουσες επενδύσεις ύψους 159-160 εκατ. ευρώ, οι οποίες θα πρέπει να υλοποιηθούν σε ορίζοντα πενταετίας. Το πακέτο έργων καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων:
- Μεγάλη μονάδα αφαλάτωσης στην περιοχή της Γερακινής
- Μικρότερες μονάδες, όπως στη Νικήτη (δυναμικότητας 2.500 κ.μ.) και στο Πευκοχώρι μέσω υφάλμυρης γεώτρησης
- Αναβαθμίσεις εγκαταστάσεων βιολογικού καθαρισμού σε Πευκοχώρι και Νικήτη
- Εκτεταμένες αντικαταστάσεις δικτύων ύδρευσης, ιδίως στο Πευκοχώρι
- Νέες δεξαμενές και αντλιοστάσια στο πρώτο και δεύτερο πόδι
- Μεγάλης κλίμακας αναβάθμιση δικτύου στην περιοχή της Ορμύλιας
Η επιλογή της αφαλάτωσης αναδεικνύεται ως κομβική. Σύμφωνα με την εταιρεία, πρόκειται για την ταχύτερη και πιο αποτελεσματική λύση για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών, ιδίως κατά τη θερινή αιχμή, όταν η κατανάλωση εκτοξεύεται.
Το φράγμα Χαβρία εκτός σχεδιασμού
Στον αντίποδα, το φράγμα Χαβρία –έργο που ανήκει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών– δεν περιλαμβάνεται στο συγκεκριμένο πλάνο. Ο σχετικός διαγωνισμός κρίθηκε άγονος, καθώς βασιζόταν σε δεδομένα που πλέον θεωρούνται ξεπερασμένα, τόσο υδρολογικά όσο και οικονομικά.
Η αρχική εκτίμηση για το έργο ανερχόταν στα 167 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 87 εκατ. για την κατασκευή και 82 εκατ. για λειτουργία και συντήρηση σε βάθος 30ετίας. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά, ηλικίας περίπου 25 ετών, δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες, οδηγώντας ουσιαστικά σε επαναξιολόγηση της στρατηγικής.
Χρηματοδοτικό μείγμα και συμμετοχή ιδίων πόρων
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ, Άγις Παπαδόπουλος, τα έργα θα υλοποιηθούν μέσω ενός μεικτού χρηματοδοτικού σχήματος, που θα περιλαμβάνει κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, ίδια κεφάλαια της εταιρείας και πιθανώς δανεισμό από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Ο ίδιος έχει επισημάνει ότι η επέκταση της εταιρείας σε όμορες περιοχές, όπως η Χαλκιδική, εξετάζεται εδώ και περίπου ενάμιση χρόνο, καθώς οι δήμοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στο ύψος των απαιτούμενων επενδύσεων. «Οι τοπικές αρχές αντιμετωπίζουν ελλείψεις τόσο σε πόρους όσο και σε τεχνογνωσία, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια πιο κεντρική και οργανωμένη διαχείριση», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τουριστική πίεση και δοκιμασία των υποδομών
Το πρόβλημα της λειψυδρίας στη Χαλκιδική δεν είναι νέο, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει λάβει εντονότερα χαρακτηριστικά. Κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου, η πληθυσμιακή πίεση είναι τεράστια: ενδεικτικά, η Κασσάνδρα από 17.000–18.000 κατοίκους τον χειμώνα μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τους 800.000 το καλοκαίρι.
Η εκρηκτική αυτή αύξηση δοκιμάζει τα όρια των υφιστάμενων υποδομών. Το περασμένο καλοκαίρι, περιοχές όπως το Πευκοχώρι και το Παλιούρι αντιμετώπισαν πολύωρες διακοπές νερού, εν μέσω καύσωνα και τουριστικής αιχμής. Επιχειρήσεις προχώρησαν σε τοποθέτηση δεξαμενών για να διασφαλίσουν τη λειτουργία τους, ενώ ανάλογες λύσεις υιοθέτησαν και νοικοκυριά.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι δήμοι Κασσάνδρας, Σιθωνίας και Προποντίδας κηρύχθηκαν πέρσι σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Επιπτώσεις σε τουρισμό και πρωτογενή τομέα
Η έλλειψη νερού έχει άμεσο οικονομικό αντίκτυπο. Στον τουρισμό, η αξιοπιστία ενός προορισμού πλήττεται όταν δεν μπορεί να εξασφαλίσει βασικές υπηρεσίες. Σε περιοχές με υψηλή εξάρτηση από επισκέπτες, όπως η Χαλκιδική, αυτό μεταφράζεται σε κίνδυνο απώλειας εσόδων και υποβάθμισης της εμπειρίας. Ταυτόχρονα, ο πρωτογενής τομέας αντιμετωπίζει επίσης σημαντικές πιέσεις, καθώς η διαθεσιμότητα νερού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την παραγωγή.
Παρά την αναμονή για την κατάθεση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ΕΥΑΘ φαίνεται να έχει προχωρήσει σημαντικά στον σχεδιασμό της για τη Χαλκιδική. Η ύπαρξη ολοκληρωμένων προτάσεων και προμελετών, σε συνδυασμό με την πολιτική βούληση που έχει εκφραστεί, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την επόμενη φάση.
Το ζητούμενο πλέον είναι η ενεργοποίηση του θεσμικού πλαισίου και η εξασφάλιση των χρηματοδοτικών πόρων, ώστε να ξεκινήσει η υλοποίηση έργων που θεωρούνται κρίσιμα για τη βιωσιμότητα της περιοχής. Σε κάθε περίπτωση, το υδατικό ζήτημα της Χαλκιδικής δεν επιδέχεται περαιτέρω καθυστερήσεις. Με την τουριστική περίοδο να βρίσκεται προ των πυλών και τα φαινόμενα λειψυδρίας να επανεμφανίζονται, η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην πράξη αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου